Programma "Binnenskamers" presenteert sterke en diepe teksten van heiligen en van mystieke auteurs voornamelijk over de intieme (gebeds)relatie met God; Pareltjes vanuit onze rijke schat aan Christelijke spirituele traditie.

Inleiding

Tekst ^nr1:

Welkom beste luisteraars. In deze uitzending gaan we een nieuwe serie aanvatten waarbij we specifiek ons zullen richten op het gebed...

We sluiten hier dan ook weer heel dicht aan bij de kern van onze programmanaam. Als je een beetje vertrouwd bent met de Bijbel, zal het woordje binnenskamers u wellicht doen denken aan de Bergrede bij Matteus, waar Jezus het volgende zegt: "Maar als je bidt, ga dan je binnenkamer in, doe de deur dicht, bid tot je Vader, die in het verborgene is; en je Vader, die in het verborgene ziet, zal het je lonen." Van Jezus zelf getuigen de evangelisten dat Hij zich terugtrok zich op een eenzame plaats, en daar meestal lange tijd bleef bidden.

Om over het gebed te spreken willen we bij ervaringsdeskundigen ons licht opsteken. We gaan dus in deze uitzendingen voor het bidden bij de heiligen in de leer. Jawel, heiligen! zonder dat ze daardoor altijd door de kerk werden zalig of heilig verklaard, maar die er alle kans voor maken. Toch zullen de meeste auteurs die we in deze edities gaan aanraken zalig of heilig verklaard zijn.

Sint-Paulus richt zich in zijn brieven veelal tot de heiligen van de gemeentes waartoe de brieven bestemd waren. Dit laat ons ook aanvoelen wat dit wil zeggen. We zijn allen geroepen tot heiligheid, en in de mate dat we dat echt willen nastreven, geeft God ons daartoe de genade.

Na een kleine muzikale pauze luisteren we naar een aantal kernachtige omschrijvingen die Louis de Grenade ons doorgeeft over het gebed in zijn Livre de l'oraison et méditation.

Muziek ^nr1: (Deel III p. 35) Als wij des ghevoelen, dat ons God van binnen gherijnt, soe smaken wij sijnder vrocht ende sijnder spijsen, want sijn gherijnen dat es sijn spisen. Ende 15 sijn gherijnen es intreckende ochte uutvloevende, also als ic hier-vore seide. In sinen intreckene moeten wij te-male sine zijn ; daer leeren wij sterven ende scouwen. Maer in sinen uutvloeyene wilt Hi te-male onse sijn ; daer leert Hi ons te levene in rijcheden van duechden. In zijn intreckende gherinen 20 falieren al onse crachte, ende dan sitten wij onder sine scadue, ende dan es sine vrocht soete onser kelen. Want de vrocht Gods, dat es de Sone Gods dien de Vader in onsen gheeste ghebaert. Dese Vrocht es alsoe grondeloes soete onser kelen, dat wise niet verswelgen en connen, 25 noch verwandelen in ons, maer si verswelcht ende verwandelt ons in Hare.

Tekst ^nr2:

Louis de Grenade, is van een zeer arme familie, maar beschermd door de groten zal Louis van Saria (wat zijn eigenlijke familienaam was) bij de Dominicanen binnentreden op 20-jarige leeftijd. Hij zal een heel voorbeeldig religieus zijn in verschillende kloosters in Spanje en daarna zelfs in Portugal waar hij naartoe gestuurd werd. In de gouden eeuw dient zijn "Livre d'Oraison et méditation" (in 1554 uitgegeven) als handboek bij uitstek.

Muziek ^nr2:

Tekst ^nr3:

We blijven even stilstaan bij enkele van deze kernachtige zinnen van Louis de Grenade omdat ze te mooi zijn om zo maar vluchtig aan ons te laten voorbij gaan.

Ons hechten aan God, en één zelfde iets worden met Hem, zegt heel mooi hoe intiem en hecht die verbondenheid is met God waartoe we worden geroepen. Als we de kracht van die woorden echt tot ons laten doordringen, zullen we begrijpen dat het bidden geen loutere formaliteit is, maar iets dat grondig ons leven raakt.

Dat "opheffen van ons hart tot God" of zoals het hier wordt gezegd: "een opstijgen van de ziel boven haarzelf", is duidelijk iets dat we zelf niet kunnen doen bewerken met onze eigen krachten. Wij kunnen niet boven onszelf klimmen zonder Gods genade, zonder dat Hij ons boven onszelf uittrekt, en zoals Ruusbroec ons op meerdere plaatsen in zijn werken op het hart drukt is ieder bedrogen die daar op eigen krachten wil geraken. Het doel is namelijk om ons te verenigen met God en ons te laten wegzinken in die zachte eindeloze oceaan van Zijn liefde.

Een ander beeld wordt hier eveneens voor gebruikt door o.a. Jan van Ruusbroec, die spreekt dat men zich moet funderen in de bodemloze afgrond (een grondeloes abys) die God is, of ook die zijn liefde is, want God is liefde. Zich in een bodemloze afgrond laten wegzinken, is zich totaal overgeven aan God, in volle vertrouwen dat men niet te pletter zal vallen. Het houdt eveneens in dat men geen andere zekerheid of houvast mag gaan hebben of zoeken, daar dit hier niet mee kan samengaan. Eens men zich in die grondeloze afgrond heeft gefundeerd, kan het minste grasje waaraan men zich zou willen gaan vastklampen zware verwondingen teweeg brengen...

Muziek ^nr3: "Bidden is en een opheffen van ons hart tot God, waardoor we ons aan hem hechten, en één zelfde iets worden met hem.
Bidden is een opstijgen van de ziel boven haarzelf en al wat geschapen is, om zich met God te verenigen en te verzinken in deze zachte en oneindige oceaan van liefde.

Tekst ^nr4:

Bidden is een wederzijds verblijven van God in de mens en de mens in God. In het Evangelie volgens Johannes zien we regelmatig dit thema naar boven komen. In Johannes hoofdstuk 17, vers 21 zegt Jezus: "Zoals U, Vader, in Mij bent en Ik in U, zo moeten zij in Ons zijn, ..." Het gaat over een innige verbondenheid met God. Maar de woorden zeggen niet voldoende, want die innige verbondenheid is eveneens een elkaar aankijken, of zoals het zien van God "van aangezicht tot aangezicht" van alle tijden verlangd en gezocht wordt door de mens (maar nog veel meer door God zelf). De ervaring daarvan is zo kostbaar dat er geen rijker en vruchtbaarder schouwspel bestaat hier op aarde.

Pasen betekent een doorgang, de doorgang door de Rode Zee, van de slavernij naar de vrijheid, en meer nog is het de doorgang van Jezus door de dood heen naar het ware leven. Het is een doorgang dank zij Jezus' kruisdood en verrijzenis. In zijn brief aan de Romeinen schrijft Sint-Paulus daarover: "Weet u niet dat wij door de doop, die ons één heeft gemaakt met Christus Jezus, delen in zijn dood? Door de doop in zijn dood zijn wij met Hem begraven, opdat ook wij, zoals Christus door de macht van zijn Vader uit de doden is opgewekt, een nieuw leven zouden gaan leiden."

Bidden heeft dus genezende kracht om stand te houden bij de moeilijkheden en onze zwakheid te overwinnen. We krijgen er een andere blik door op God, op onzelf en op de dingen rondom ons. We kijken met andere ogen, met de ogen van God. We worden daardoor milder en barmhartiger omdat we beseffen hoe zwak we zijn, en hoezeer we van God afhangen. Dit inzicht verlamt ons niet, in tegendeel het zet ons aan om op Gods kracht te bouwen en niet louter op onze eigen kracht.

Muziek ^nr4:

Tekst ^nr5:

Om echt te weten wat bidden is, kunnen we best bij de heiligen in de leer gaan. Het zijn, zoals we het nu makkelijk noemen, de ervaringsdeskundigen die ons de weg kunnen wijzen die ze zelf hebben bewandeld. Zij kennen de weg, niet alleen met al zijn verrassingen en uitdagingen, maar ook al zijn ontdekkingen en vreugden.

We lezen nu een stukje van Robert de Langeac, uit zijn werk: La vie cachée en Dieu (of het verborgen leven in God).

Augustin Delage, zoals Robert de Langeac in de wereld noemde, werd geboren in 1877 en overleed in 1947. Hij was professor en Geestelijk Directeur in het seminarie van Limoges. Hij was een vurig schrijver, door de meesters van de Karmel opgevoed, maar tijdens zijn leven miskend.

Beste luisteraar, wellicht herken je dat geheimzinnig onbehaaglijk en subtiele gevoel, dat vuur dat verborgen onder de as gloeit... Deze uitzendingen die je hier beluistert, zijn niet toevallig in je oren gevallen: ze zijn er om je van dat onbehagen te genezen, om dat vuur te bevrijden, om uw Christelijk leven te laten groeien, om je de vreugde te geven tot het einde te gaan in dat verlangen dat de Heer in je hart heeft geplaatst naar Hem.

"Zie ik sta voor de deur en ik klop, zegt de Heer. Als iemand mijn stem hoort en opendoet, zal Ik bij hem binnenkomen, Ik zal mijn maaltijd met hem nemen, en hij met Mij..." Dit is een welbekende passage uit de Apocalyps hoofdstuk 3, vers 20. Maar hoe moeten we dan wel voor Hem opendoen? Velen zouden dat maar al te graag doen, maar kunnen het gebed niet beleven. Gedurende de komende uitzendingen gaan de heiligen ons stap voor stap een (voor velen onder ons) nieuwe toegang helpen ontdekken tot het Christelijk leven.

Muziek ^nr5: Bij het begin van het innerlijk leven, is het verlangen naar God zwak. Het is iets dat gedempt is, dat we amper kunnen waarnemen. De ziel ervaart een geheimzinnig en zacht onbehagen die ze niet nauwkeurig kan omschrijven. Ze voelt zich in het intiemste van haarzelf bewerkt. Ze weet niet precies waarom. Gods liefde is aan het werk in haar hart, maar zoals een vuur dat gloeit onder de as...

Tekst ^nr6:

Laten we nogmaals herhalen hoe belangrijk het is om een rustige plek te hebben waar we zo min mogelijk gestoord kunnen worden. Jezus raadt ons in zijn Bergrede aan om binnenskamers te bidden: "En jij, als je bidt, trek je terug in je kamer, sluit de deur achter je en bidt tot de Vader die daar is, in het verborgene; en jou Vader die in het verborgene ziet, zal het je vergelden." (Mt. 6, 6)

Concreet betekent dat ook dat ik het beste moment van de dag en de beste plaats zoek om alleen te zijn met de Heer. Het kan in mijn kamer zijn, of op een rustige plaats, in een kerk of in de natuur, gezeten of geknield... En ik besluit om dagelijks een afspraak te maken met de Heer, die ik desnoods inschrijf in mijn agenda zoals mijn andere afspraken, om ze zeker niet uit het oog te verliezen.

Hoeveel tijd moet ik daarvoor vrijmaken elke dag? "Je zal de Heer uw God beminnen met heel je hart, met heel je ziel, met heel je geest!" zegt ons Jezus in het Evangelie volgens Matteus hoofdstuk 22, vers 37. Vierentwintig uur op vierentwintig is dus eigenlijk het antwoord. Maar daarvoor begin ik met Hem dagelijks bijvoorbeeld een kwartiertje van mijn tijd voor te behouden. Als het binnen mijn mogelijkheden ligt, en ik het verlang, kan ik die tijd natuurlijk verlengen, maar aan dat kwartiertje zal in ieder geval niet geraakt worden.

Muziek ^nr6:

Tekst ^nr7:

Bij elke editie stellen we twee soorten van teksten voor, ontleend aan de grote christelijke geestelijke traditie:

Teksten om te verstaan: deze teksten leggen het bidden stap voor stap uit. Ik lees ze langzaam, maar aarzel niet om mijn lezing of mijn gedachten daarover te onderbreken als de tekst in mij een zekere ingetogenheid opwekken, die me het verlangen geven om heel eenvoudig daar te blijven met de Heer.

Teksten om ons te bezinnen: deze teksten zijn minder bedoeld om te begrijpen dan om ons bewust te worden van de grote liefde van God voor mij. Daarom laat ik ze langzaam tot mij doordringen, in het besef dat God me doorheen die teksten wil aanspreken. Ja eveneens zal ik hier de lezing onderbreken van zodra een zekere innerlijke stilte me er meer over te leren heeft dan het lezen en de meditatie. Dan stop ik en blijf in Gods aanwezigheid.

Dat is alles.

Muziek ^nr7: Bidden voor de ziel is het verblijven in de aanwezigheid van God, terwijl God verblijft in haar aanwezigheid. Hij die haar aankijkt, en zij die Hem aankijkt. Dat zicht is veel rijker en vruchtbaarder dan het schouwspel van alle sterren van de hemel...
Bidden is een Pasen voor de ziel...
Bidden is een heilzaam geneesmiddel voor de zwakheden van elke dag, een heldere spiegel waarin we God, de mens en alle dingen zien..."

Tekst ^nr8:

We zijn geschapen in gebed, en zijn daardoor eveneens geschapen om het bidden.

Dat is misschien een gewaagde uitspraak, die misschien wat uit de lucht gegrepen lijkt. Waar komt zulk een uitspraak dan wel vandaan? We gaan dit proberen te ontdekken aan de hand van enkele teksten die ons beter zullen helpen te verstaan wie we eigenlijk zijn.

In een van de meest gelezen boeken uit de middeleeuwen antwoordt Willem van Saint-Thierry, goede vriend van de heilige Bernardus, op de vraag "Wat is bidden?" het volgende:

Willem van Saint-Thierry was afkomstig van het toenmalige bisdom Luik, en werd Abt van de Benedictijnerabdij van Saint-Thierry in de Marne in Frankrijk. Hij was zeer goed bevriend met Sint-Bernardus van Clairvaux, van wie hij eveneens zijn biograaf was. Hij was theoloog en mystieker, en (na een vijftiental jaar Abt te zijn van de Abdij van Saint-Thierry) trad hij in als gewone monnik in de Abdij van Signy dat tot de hervorming van de Cistercienzers behoorde. Het stukje dat we net hebben gelezen is genomen uit de brief van Willem van Saint-Thierry aan de kartuizers van de Mont-Dieu, een klooster eveneens in de Franse Ardennen.

Met Theresia van Avila die zeker Willem van Saint-Thierry gelezen heeft, vervolledigen we:

Bidden is niets anders dan een handel van vriendschap, een regelmatig en intiem onderhoud met Hem waarvan we weten dat hij ons bemint.

Muziek ^nr8:

Tekst ^nr9:

Het tekstje van de Heilige Theresia van Avila komt uit haar Autobiografie, hoofdstuk 8.

Theresia van Avila moet ik wellicht niet veel inleiden. Ze is nog steeds in zeer ruime kringen bekend. Ze was samen met Sint-Jan-van-het-Kruis de grote hervormster van de Spaanse Karmel. Een hervorming die ze begon in 1560. Ze was toen +/- 45 jaar oud. De hervorming werd gekenmerkt door een terugkeer naar de oorspronkelijke en traditionele afzondering en gestrengheid. Haar geschriften, zeer eenvoudig en spontaan, bespreekt alle stadia van het innerlijk leven. Haar invloed zal enorm groot zij op de explosie van de mystiek in de Spaanse gouden eeuw. Ze zal de eerste vrouw zijn die in de Kerk werd uitgeroepen als kerklerares.

Volgende keer hernemen we wat diepgaander de twee antwoorden op de vraag wat het bidden eigenlijk is, en gaan we verder op onze verkenningstocht om verder te kunnen nagaan wat het wil zeggen dat we geschapen zijn in gebed, en dus eveneens geschapen zijn om het bidden.

Tot een volgende keer.

De tekst die we hebben voorgelezen komen voor een deel uit een werkje van Pater Max de Longchamp, "Oraison à l'école des Saints", vertaald als "Bidden... bij de Heiligen in de leer". Het is een bescheiden poging om enkele belangrijke aspecten van onze hoge roeping en ons groot liefdesavontuur met God te proberen aan te raken.

Wenst u deze teksten graag nog eens rustig achteraf door te nemen, dan kan je via de website van RadioSpes de link vinden naar de uitgeschreven versie van deze uitzendingen. U kan ook steeds een van de laatste uitzendingen via internet herbeluisteren in een ietwat ingekorte versie.

Muziek ^nr9:

_____________

U luisterde naar het programma Binnenskamers, waar we deze keer stil zijn blijven staan bij een zeer belangrijk aspect van ons mens-zijn, namelijk "Het gebed, of onze geestelijke levensweg."